Gelibolu ve Eceabat'ta Tarihi Doku Yakınında Titreşimi Kontrollü Palplanş

Çanakkale Palplanş · 28 Ekim 2026

Gelibolu Yarımadası, Eceabat ve Kilitbahir, Çanakkale Boğazı'nın Avrupa yakasında yer alır ve tarihi açıdan son derece değerli bir bölgedir. Yarımadada tarihi kaleler, eski yapılar ve koruma altındaki alanlar bulunur. Bu bölgede yapılacak kıyı, altyapı ya da temel işlerinde palplanş kullanmak mümkündür; ancak tarihi dokuya yakın sahalarda çalışma yöntemi, titreşimi ve zemin hareketini en aza indirecek şekilde planlanmalıdır. Bu yazıda bu tür sahalarda nelere dikkat edilmesi gerektiğini genel bir çerçevede anlatıyoruz.

Titreşim neden önemli?

Palplanş çakımında kullanılan vibrasyonlu çekiçler, profili zemine sürmek için yüksek frekanslı titreşim üretir. Bu titreşim zemin içinde yayılır ve mesafeyle azalarak çevredeki yapılara ulaşır. Modern betonarme binalar genellikle bu titreşimden etkilenmezken, yığma taş duvarlı tarihi yapılar, eski kemerler ve sıvalar daha hassas olabilir. Ayrıca gevşek kumlu zeminlerde titreşim, zeminin sıkışmasına ve yakın yapılarda oturmaya yol açabilir.

• Yığma ve harç bağlantılı eski yapılar düşük titreşime bile duyarlı olabilir.
• Gevşek kum ve dolgu zeminlerde titreşim, oturmayı tetikleyebilir.
• Yapının mevcut durumu (çatlak, yorgunluk) hassasiyeti artırır.

Önce bilgi, sonra yöntem

Tarihi doku yakınındaki bir işte ilk adım, sahayı ve çevresini doğru tanımaktır. Bunun için şu bilgilerin toplanması önerilir:

1. Çevredeki yapıların listesi, palplanş hattına olan mesafeleri ve yapım türleri
2. Yapıların mevcut durumunu gösteren fotoğraf ve tespit raporu
3. Zemin etüdü ve yeraltı suyu bilgisi
4. İlgili kurumların bölge için getirdiği koşullar ve izin şartları

İşe başlamadan önce yapılan mevcut durum tespiti hem yapı sahibini hem de uygulayıcıyı korur. Çalışma sonrası bir hasar iddiası olursa, işin öncesine ait kayıtlar doğru değerlendirme yapılmasını sağlar.

Titreşimi azaltmak için yöntemler

Uygun ekipman seçimi

Değişken frekanslı ve rezonanssız başlatma özelliğine sahip vibro çakıcılar, çalışmaya başlarken ve dururken oluşan titreşim pikini azaltır. Ekskavatöre takılan vibro çakıcılar, daha küçük kuvvet sınıflarıyla hassas sahalarda kontrollü çalışma imkânı verir.

Ön delme ve yardımcı yöntemler

Sert tabakalarda palplanşın zorlanmasını önlemek için ön delme ya da su ile gevşetme gibi yardımcı yöntemler, gereken titreşim enerjisini azaltabilir. Bu yöntemlerin uygunluğu zemin etüdüne göre belirlenir.

Titreşim ölçümü

Hassas yapılara yakın sahalarda, yapının yanına yerleştirilen titreşim ölçerlerle çalışma sürekli izlenebilir. Önceden belirlenen sınır değerlere yaklaşıldığında çalışma yavaşlatılır ya da yöntem değiştirilir. Bu yaklaşım, kararların tahmine değil ölçüme dayanmasını sağlar.

Çalışma planı

Çakım sırasının hassas yapıdan uzaklaşacak şekilde düzenlenmesi, kısa çakım aralıkları ve yapıya en yakın palplanşların en dikkatli şekilde çakılması gibi basit planlama kararları da fark yaratır.

Yarımadada lojistik

Gelibolu Yarımadası'na ekipman ulaştırmak için kara yolu ve Boğaz geçişleri birlikte değerlendirilir. Çanakkale merkezden Eceabat ve Kilitbahir'e feribot hatları, Lapseki ile Gelibolu arasında ise hem feribot hem de köprü bağlantısı bulunur. Ağır ekipmanın hangi güzergâhla ve hangi araçla taşınacağı, sefer saatleri ve taşıma ölçüleri işe başlamadan netleştirilir. Böylece makine ve palplanş sahaya planlanan günde ulaşır.

Kıyı işlerinde ek dikkat

Yarımadanın Boğaz kıyısında yapılacak iskele ve kıyı tahkimatı işlerinde, tarihi dokuya yakınlığın yanı sıra akıntı ve dalga etkisi de vardır. Bu konuları Çanakkale Boğazı kıyısında palplanş yazımızda ayrıca ele aldık. Kıyı ve liman işlerine dair hizmet kapsamımızı hizmetlerimiz sayfasında bulabilirsiniz.

Gürültü ve çalışma saatleri

Yarımada, yıl boyunca ziyaretçi ağırlayan bir bölgedir ve bazı noktalarda yerleşim alanları ile çalışma sahaları iç içe olabilir. Titreşim kadar gürültü de çevre için önemli bir rahatsızlık kaynağıdır. Bu nedenle hassas bölgelerde çalışma saatleri yerel koşullara ve kurumların belirlediği kurallara göre düzenlenir. Ziyaretçi yoğunluğunun arttığı dönemlerde ekipman taşıma ve çakım gibi gürültülü işlerin daha sakin saatlere kaydırılması, hem çevreyle ilişkiyi korur hem de işin kesintisiz ilerlemesine yardım eder.

Palplanş yerine başka bir sistem gerekir mi?

Bazı çok hassas noktalarda, hesaplanan titreşim değerleri izin verilen sınırların üzerinde çıkabilir. Bu durumda proje mühendisi; palplanşın statik baskıyla (hidrolik presle) çakılması, fore kazık ya da farklı bir iksa sistemi gibi alternatifleri değerlendirebilir. Uygulayıcı olarak bizim görevimiz, sahadaki gözlemlerimizi ve ekipman imkânlarımızı açıkça paylaşarak en uygun kararın verilmesine katkı sağlamaktır. Her işin palplanşla yapılması gerekmez; önemli olan, sahaya en uygun ve en güvenli çözümün seçilmesidir.

Söküm sırasında da dikkat

Titreşim yalnızca çakımda değil, geçici palplanşların sökümünde de oluşur. Hatta uzun süre zeminde kalan palplanşın sökümü, çakımdan daha fazla kuvvet gerektirebilir. Bu nedenle hassas bölgelerde söküm aşaması da aynı dikkatle planlanmalı, gerekiyorsa sökümde de titreşim ölçümü sürdürülmelidir.

Sonuç

Tarihi doku yakınında palplanş çakmak, doğru planlandığında mümkündür. Önemli olan; sahayı tanımak, mevcut durumu kayıt altına almak, uygun ekipmanı seçmek ve gerektiğinde ölçerek ilerlemektir. Çanakkale Palplanş olarak Gelibolu, Eceabat ve Kilitbahir gibi hassas bölgelerdeki işlerde bu yaklaşımı benimsiyoruz. Projeniz için görüşmek isterseniz bize ulaşın.

Sık Sorulan Sorular