Çanakkale'de Sarıçay ve Dere Yataklarında Palplanş Batardo Uygulaması

Çanakkale Palplanş · 28 Ekim 2026

Çanakkale şehir merkezi, Sarıçay'ın denize ulaştığı düzlük üzerinde gelişmiştir. Sarıçay ve ilin farklı ilçelerindeki diğer dereler, yağışlı dönemlerde kısa sürede debisi artabilen akarsulardır. Bu derelerin üzerinde ya da yatağında yapılacak köprü ayağı, menfez, istinat duvarı, ıslah ve altyapı geçişi gibi işler, çoğu zaman suyun geçici olarak dışarıda tutulduğu kuru bir çalışma alanı gerektirir. Bu alanı oluşturmanın en yaygın yollarından biri palplanş batardodur (cofferdam).

Batardo nedir, ne işe yarar?

Batardo, su içinde ya da suya doygun zeminde kurulan, çevresi kapalı geçici bir perde sistemidir. Perde çakıldıktan sonra içerideki su pompalanır ve ekip, normalde su altında kalacak bir noktada kuru zeminde çalışabilir. Palplanş batardo; hızlı kurulması, kilitli yapısı sayesinde su geçişini önemli ölçüde azaltması ve iş bitiminde sökülebilmesi nedeniyle dere işlerinde sık tercih edilir.

• Köprü ayağı ve kenar ayak temellerinin imalatı
• Menfez ve büz geçişlerinin yapımı ya da yenilenmesi
• Dere ıslahı kapsamında istinat duvarı ve taban kaplaması
• Altyapı hatlarının dere altından geçirilmesi

Çanakkale'deki dere yataklarında dikkat edilmesi gerekenler

Mevsimsel debi değişimi

Ege ve Marmara arasında yer alan Çanakkale'de yağışlar genellikle sonbahar ve kış aylarında yoğunlaşır. Yaz aylarında neredeyse kuru görünen bir dere yatağı, yoğun bir yağıştan sonra kısa sürede taşkın debisine ulaşabilir. Bu nedenle batardo işleri mümkünse kurak döneme planlanmalı, batardo yüksekliği olası su seviyesi yükselmesine göre belirlenmeli ve sahada su seviyesi düzenli olarak izlenmelidir.

Alüvyon zemin

Sarıçay gibi derelerin taşıdığı malzeme, yatak ve çevresinde kum, çakıl ve silt ağırlıklı alüvyon tabakalar oluşturur. Bu tabakalar vibrasyonlu çakıma genellikle uygundur, ancak geçirgen oldukları için batardonun tabanından su girişi (kaynama) riski vardır. Bu riski azaltmak için palplanşın yeterli derinliğe indirilmesi, gerekirse taban betonu ya da kontrollü pompaj uygulanması proje aşamasında değerlendirilir.

Şehir içi kısıtlar

Merkezde dere kenarları çoğu zaman yol, köprü ve yapılarla çevrilidir. Makinenin kurulacağı alan, malzeme stok yeri ve trafiğin geçici düzenlenmesi önceden planlanmalıdır. Ekskavatöre takılan vibro çakıcılar, büyük vinçli sistemlere göre daha az alan gerektirdiğinden dar şehir içi sahalarda pratik bir seçenektir.

Batardo uygulama adımları

1. Proje ve zemin incelemesi: Batardo boyutları, palplanş boyu ve destek düzeni projeden okunur.
2. Aplikasyon: Perde hattı sahada işaretlenir, kılavuz çerçeve kurulur.
3. Çakım: Palplanşlar kilitleri geçirilerek sırayla çakılır, köşelerde uygun köşe profilleri kullanılır.
4. Destek: Gerekiyorsa batardo içine kuşak ve destek elemanları yerleştirilir.
5. Pompaj: İçerideki su kontrollü şekilde boşaltılır, su girişi izlenir.
6. İmalat: Ayak, menfez ya da duvar imalatı kuru ortamda yapılır.
7. Söküm: İş bitince batardo kontrollü şekilde su ile dengelenir ve palplanşlar sökülür.

Sökümden önce batardonun içine kontrollü olarak su verilmesi, perdenin iki yanındaki basıncın dengelenmesini sağlar ve sökümü daha güvenli hale getirir. Bu adımları batardo hizmetimiz kapsamında üstleniyoruz.

Çevreye ve dere ekosistemine saygı

Dere yatağında çalışmak, suyun akışını geçici olarak değiştirmek anlamına gelir. Bu nedenle batardo, derenin tamamını kapatmayacak şekilde, suyun bir bölümünden akmaya devam edeceği biçimde planlanabilir. Bazı projelerde iş iki aşamaya bölünür: önce yatağın bir yarısında, sonra diğer yarısında batardo kurulur. Pompajla dışarı atılan suyun bulanıklığı ve deşarj noktası da çevresel açıdan önemlidir.

Batardo tasarımında sık yapılan hatalar

Batardo basit bir kutu gibi görünse de yanlış planlandığında ciddi sorunlara yol açabilir. Sahada sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Yetersiz gömme derinliği: Palplanş geçirgen tabakada kısa bırakılırsa taban kaynaması ve içeri kum taşınması görülebilir.
• Düşük batardo kotu: Olası taşkın seviyesi hesaba katılmazsa ani bir yağışta su batardonun üzerinden aşabilir.
• Desteksiz büyük açıklıklar: Geniş batardolarda kuşak ve destek düzeni ihmal edilirse perde içeri doğru şekil değiştirebilir.
• Kontrolsüz pompaj: Çok hızlı boşaltma, zeminde ince malzemenin taşınmasına ve çevrede oturmaya neden olabilir.

Bu hataların önüne geçmenin yolu, batardonun bir mühendislik projesine dayanması ve sahada su seviyesi, perde deformasyonu ve sızıntının düzenli izlenmesidir. Uygulama sırasında gözlenen her olağan dışı durum proje sahibiyle hemen paylaşılmalıdır.

Acil durum planı

Dere yatağında yapılan her batardo işinde, ani yükselen su için bir acil durum planı olmalıdır. Hava tahmininin günlük takibi, ekipmanın hızla yatak dışına çekilebileceği bir güzergâh ve gerektiğinde batardonun kontrollü olarak su ile doldurulması bu planın temel parçalarıdır. Böylece taşkın sırasında perdeye ani ve dengesiz bir yük binmesi önlenir.

Diğer ilçelerde dere işleri

Çanakkale'de dere yatağı işleri yalnızca merkezle sınırlı değildir. Biga, Çan, Bayramiç, Ezine ve Yenice gibi iç kesimlerde de köprü, menfez ve altyapı geçişleri için batardo ya da kanal iksası gerekebilir. Bu bölgelerde zemin, merkezdeki alüvyondan farklı olarak daha çakıllı ya da kayalık geçişler içerebilir; bu yüzden her saha için zemin etüdüne göre yöntem seçilir.

Dere yatağında yapılacak bir işiniz varsa, projeyi ve saha konumunu iletişim sayfamızdan paylaşabilirsiniz. Çanakkale palplanş ekibimiz, batardo ve söküm işlerini mevsim ve debi riskini gözeterek planlar.

Sık Sorulan Sorular